Kua rima tau te kaupapa o Te Tūkohu Ngāwhā e tautoko ana i ngā mātauranga Māori, me te wairua auaha a ngā rangatahi o te rohe whānui o te Waiariki.
Kei kō atu i te kotahi rau ākonga o ngā kura o te rohe whānui kua tae mai mō ngā rangi e toru o Te Taumata o Te Tūkohu Ngāwhā ka tū ki Paepaehakumanu i Rotorua. .
Tae mai a Taipua Tipene, he ākonga nō Te Kura Mana Māori o Whangaparaoa i te rohe o Te Whānau a Apanui ki te kawe mai i tana kaupapa whakarauora whenua.
“Ko te take i tae mai ahau, me tō mātou kura, kia whakawhānui i tō mātou mātauranga e pā ana ki te taiao, me te kimi rautaki hou, ki te tiaki i tō mātou taiāo,” hei tā Taipua.
“Ko tōku kaupapa, ki konei, ko tētehi wāhi kei tō mātou taiāo, e karanga nei ko Pākura. Kua tae mai ki te kimi rautaki pai, kia noho mā to tātou whenua, hei oranga mo ngā uri whakatipu,” hei tāna anō.
He kaupapa i whakatūria e Te Arawa Lakes Trust e rima tau ki muri ināianei e 26 ngā kura kua rēhita, e 78 ngā kaupapa me ngā mahi toi e whakaatuhia ana.
“Kua tae mai, kua rēhita ngā kura e 26 pea, 26/25 ngā kura, e 78 ngā kaupapa, ngā projects, e 30 ngā mahinga toi, e hea rau nei ngā tamariki kua tae mai ki te tautoko ki te whakakanohi anō hoki i tēnei kaupapa hoki,” hei tā te Pou Akonga o Te Arawa Lakes Trust, a Hikawai Te Nahu.
“E kaha tupu ana, e kaha hora ana tēnei kaupapa ki ngā kura, ki ngā tauira puta noa i te motu. Nāreira me kaha tautoko mai i tēnei kaupapa, e āhei ai mātou te whakatū tonu, te whakatū tonu, mo te hunga rangatahi, mo te hunga tai tamariki. Ko taku hiahia nui kia korerohia, kia whakawhārikihia ā rātou kōrero”, hei tāna.
“Koinei tētehi kaupapa e rongo ai, ngā pakeke, ngā tangata tōrangapū, i ngā hiahia, i ngā wawata a te hunga rangatahi. Ko rātou hoki e whakaaro ana, he aha ngā putanga pai ma a rātou tamariki, ma ā rātou mokopuna. Mōku ake nei, koirā te hirahira, te hiranga nui o tēnei kaupapa, ko te hunga rangatahi, e whakaaro ana mo te hunga o apōpō.”
Ko tētahi atu kura i tae atu ko Te Akau ki Pāpāmoa, koinei te wā tuatahi mō Matua Makere Stirling ahakoa kua tae kē mai tana kura i ngā tau, ā, i tēnei tau ka kawea mai e āna tauira i ta rātou kaupapa pāmu noke..
“No Tauranga tōku kura, a Te Akau ki Pāpāmoa, he kura āhua iti, engari kei reira te manawa kei te paopao haere, kei reira te wairua o ēnei tamariki e tino hīkaka ki tenei o ngā kaupapa, ko te Pūtaiāo, ko te taiāo,” hei tā Makere Stirling.
“Ko tōku tino tumanako, kia hangaia i tētehi kaupapa pēnei, ki Tauranga, kia tupu haere ngā akoranga, ngā mātauranga o ngā tamariki, ā, kia tupu haere te taiāo kia ora haere mo tātou katoa,” hei tāna.
“Ko te tumanako mo tō tātou nei kura, kia here tonu ki ēnei nā kaupapa, kia uru atu, kia ako ki te kōrero, ki te hono atu ki ngā kura katoa, ā, ko tērā tōku tino tūmanako mo tēnei o ngā kaupapa, mo to tātou nei kura”.
E haere tonu ana tēnei kaupapa hei pouwhirinaki mo ngā uri whakatupu ki te tiaki i ō rātou whenua, ngā ngāhere, me ngā wai māori mō te roanga atu wiki.