Kua tukuna e Te Rūnanga o Ngāti Pikiao he pānui ōkawa ki te Kaunihera ā-Rohe o Toi Moana e pā ana ki ngā paru para kua kitea ki te Rotoiti.
Ka puta mai tēnei pānui i muri i ngā kitenga mai i ngā whakamātautau i Emery Road i waenganui i te 21 me te 27 o Mahuru 2026, ā, ko te kitenga he maha rawa atu te ngangara E. coli kei te moana o te Rotoiti.
He tohu te E. coli mō te parahanga a te tiko i roto i te wai.
“Ko tērā te E. coli, he tohu kei roto i te wai, āe he tiko. Ko ngā tāngata me ngā kararehe i puta te tiko me ngā manu hoki pea. He pai te mahi a te kaunihera ā-rohe. Ka mōhio nō hea tērā,” E ai ki a Tākuta Te Kīpa Kēpa Morgan, te kaiwhakahaere taiao o Mahi Maioro.




E ai ki ngā raraunga mai i te pūnaha aroturuki wā-tūturu o Tiro Waiora™, i piki ake ngā taumata E. coli ki tua atu i te 21,000 cfu/100mL i te takiwā o Mareriki ki te roto o Rotoiti.
E ai ki a Tākuta Morgan, e tino hono ana te oranga o te roto ki te oranga o te iwi e whakawhirinaki ana ki a ia.
“He mea nui tērā nō te mea, mēnā ka ngaro te wai, ka ngaro te oranga o te wai, te wai ora. Ki te kore te mauri, kāore he tangata.”
Kua whakautu te Kaunihera ā-Rohe o Toi Moana mā te whakahaere i tētahi tirohanga ki ngā puna o te parahanga.
E ai ki a Tākuta Morgan, mā te whakakotahi i te pūtaiao me te mātauranga Māori ka hōhonu ake te māramatanga ki te roto.
“Ko ngā mea kei roto i te wai, kimi i ngā whakaaro e pā ana ki te wai, te mauri o te wai. Ko te pūtaiao, ko ētehi o ngā pūtaiao, he ōrite ki ngā whakaaro o ngā tūpuna, nē?”
E ai ki Te Rūnanga o Ngāti Pikiao, ko te whāinga o te pānui ōkawa he whakaohooho i te whakaaro mō ngā pānga ki te iwi me te roto.
“I kite te hekenga o te mauri o te wai. Ko tēnei he rautaki ki te whai whakaaro mō te iwi.”
Ko te aronga ināianei, mēnā ka mahia he mahi ohotata hei whakaora anō i te hauora me te mauri o te roto o Rotoiti.