Ko Te Rotorua nui a Kahumatmomoe tētahi o ngā kapa haka hou e kuhuna ana ki te Whakataetae Kapa Haka ā-Rohe o Te Arawa i tēnei tau.
Ahakoa he rōpū hou, ko ētahi o ngā kaihaka he tautōhito o Te Mātārae i o Rehu, te kapa kua wikitōria e rua ngā wā ki Te Matatini. E ārahina ana te kapa e Te Pō Mītai-Ngātai rāua ko tōna matua, te hautupua o te ao haka a Wetini Mītai-Ngātai.
Whai muri i ngā tau e toru tekau e whakatōtō ana i te kaupapa o Te Mātārae i o Rehu, kua tae te wā ki a Wetini Mītai-Ngātai ki te “whakamoe tika” i taua kapa.
Hei tā Wetini, he tawharautanga te kapa hou nei mō ngā hapū katoa o Te Arawa – o Ngāti Whakaue, o Tūhourangi, o Rangiwewehi, o Ngāti Rongomai me ētahi atu – ā, mā rātou tonu e kawe te kaupapa whakamua. Ko tēnei te wā kia hoatu mā Te Pō rāua ko tōna tuakana, ko Te Hau, me ngā irāmutu katoa e uru haere mai ana ki te ako. E kī ana a Wetini, ko ngā mea e tino mokemoke ai ia i ngā kapa haka o mua ko te whanaungatanga me te kaupapa kotahi e piri ai te whānau.
E kī ana a Wetini anō, kāore e pai ki a ia te kite i te ōritenga o ngā kapa o ēnei rā. Engari, ko te mea nui, kia rongo tonu te hunga mātakitaki i te ihi me te wairua o ngā mātua tūpuna i roto i ngā mahi.
Hei tā Wetini, kei roto i tēnei tū, e rua ngā kaupapa whakahirahira: ko te kaupapa mō te whakaeke e whakanui ana i te toatanga o Ngāti Whakaue, me tētahi poi mō Makareti Papakura, te kuia i tuhi i te pukapuka rā o Old Time Māori ā, ko ia anake te wahine Māori i tae ki Oxford i te tīmatanga o te tau 1900. Ka kitea anō hoki i roto i tā rātou haka ōna whakaaro mō Te Tiriti o Waitangi.
Hei tā Te Pō, e whakatīnana ana ia i ngā akoranga i heke mai ki a ia, engari he tauira tonu ia e ako tonu ana i tōna pāpā, te pou o tō rātou rōpū. Kei te hono te kapa ki te hītori o Ngāi Rotorua, ki ngā mahi tāpoi me ngā mahi konohete. Ko te hiahia nui o te kapa, kia ora anō tēnei taonga o rātou mā, kia kawea tonu ki ngā tamariki mokopuna.